Codeïne

Wat is Codeine?

Codeïne (codeïnefosfaat) is een mild opioïde analgeticum afgeleid van de papaver. Het is geïndiceerd voor de kortdurende behandeling van milde tot matige pijn die niet voldoende onder controle is met niet-opioïde analgetica, voor de symptomatische verlichting van droge of irriterende hoest, en voor de kortetermijnbehandeling van acute diarree. Codeïne is een receptplichtig medicijn in alle EU-lidstaten.

Hoe werkt Codeine work?

Codeïne is een prodrug die in de lever wordt omgezet in morfine door het cytochroom P450-enzym CYP2D6. De resulterende morfine produceert analgetische effecten via de volgende mechanismen:

• Opioid receptor binding: Morfine (en in mindere mate codeïne zelf) bindt aan mu-opioïdereceptoren die verspreid zijn over het centrale zenuwstelsel en perifere weefsels. Deze binding remt de overdracht en perceptie van pijnsignalen langs stijgende pijnpaden.
• Antitussive action: Codeïne werkt op hoestcentra in de medulla oblongata, verhoogt de drempel voor de hoestreflex en onderdrukt droge, niet-productieve hoest.
• Antidiarrhoeal action: Opioïdereceptoren in het maagdarmkanaal vertragen de darmmotiliteit, verminderen de frequentie van de stoelgang en verhogen de wateropname in de darmen.
• Anxiolytic and sedative effects: Like other opioids, codeine produces mild sedation and anxiolysis, which can contribute to its perception as a pain reliever.

De mate van analgetisch effect varieert aanzienlijk tussen individuen, afhankelijk van hun CYP2D6-genotype. Slechte metaboliseerders (ongeveer 7-10% van de Europese bevolking) produceren minimale morfine uit codeïne en ervaren verminderde analgesie. Ultrasnelle metaboliseerders (ongeveer 1-3% van de Europeanen) produceren een overmaat aan morfine en lopen zelfs bij standaarddoseringen risico op opioïdtoxiciteit.

Voor wie is Codeine for?

Codeïne is geïndiceerd voor volwassenen en adolescenten van 12 jaar en ouder (met beperkingen voor personen onder de 18 jaar die bepaalde chirurgische ingrepen hebben ondergaan) voor de volgende aandoeningen:

• Mild to moderate pain: Wanneer paracetamol, ibuprofen of andere niet-opioïde analgetica onvoldoende zijn gebleken. Voorbeelden hiervan zijn pijn aan het bewegingsapparaat, tandpijn, hoofdpijn en posttraumatische pijn.
• Dry, irritating cough: Wanneer niet-opioïde hoestonderdrukkers (zoals dextromethorfan) geen adequate verlichting hebben geboden.
• Acute diarrhoea: Short-term symptomatic management of acute loose stools in adults.

Codeïne is not geschikt voor kinderen jonger dan 12 jaar, patiënten jonger dan 18 jaar die een tonsillectomie of adenoïdectomie hebben ondergaan, bekende ultrasnelle CYP2D6-metaboliseerders, moeders die borstvoeding geven of patiënten met een significante ademhalingsdepressie, ernstig astma of paralytische ileus. Voordat een recept wordt afgegeven, is een volledige medische beoordeling vereist.

Dosering

Codeïnefosfaat is verkrijgbaar in de vorm van tabletten en orale oplossingen. Doses variëren per indicatie:

Indication	Adult Dose	Frequency	Maximum Daily Dose
Pain	30–60 mg	Every 4 hours	240 mg/day
Cough	15–30 mg	Every 4–6 hours	120 mg/day
Diarrhoea	30 mg	Up to 4 times daily	120 mg/day

Codeine for pain should be used for no longer than 3 days. For cough, treatment should not typically exceed 5 days. If symptoms persist beyond these timeframes, patients should seek medical reassessment.

Er moet altijd de laagste effectieve dosis voor de kortste duur worden gebruikt. Patiënten mogen hun dosis niet aanpassen zonder advies van hun voorschrijvende arts.

Bijwerkingen

Zoals alle geneesmiddelen kan Codeïne bijwerkingen veroorzaken. De risico’s die verband houden met opioïde geneesmiddelen vereisen bijzondere aandacht.

Veel voorkomende bijwerkingen (kunnen tot 1 op 10 personen treffen)

• Constipation (very common with opioid use)
• Nausea and vomiting
• Drowsiness and sedation
• Dizziness and light-headedness
• Dry mouth
• Headache

Minder vaak voorkomende but serious side effects

• Dependence and withdrawal: Zelfs kortdurend gebruik van codeïne kan tot fysieke afhankelijkheid leiden. Langdurig gebruik of misbruik vergroot dit risico aanzienlijk. Plotseling stoppen kan ontwenningsverschijnselen veroorzaken, waaronder rusteloosheid, angst, spierpijn en slapeloosheid.
• Respiratory depression: Codeïne kan de ademhaling gevaarlijk onderdrukken, vooral bij ultrasnelle metaboliseerders, mensen met ademhalingsaandoeningen of in combinatie met andere CZS-depressiva. Dit is een medisch noodgeval.
• Neonatal opioid toxicity: Codeïne is gecontra-indiceerd tijdens het geven van borstvoeding omdat morfine, geproduceerd uit codeïne, in de moedermelk terechtkomt en bij pasgeborenen ernstige schade kan veroorzaken, waaronder fatale ademhalingsdepressie.
• Serotonin syndrome: Er bestaat een risico wanneer codeïne gelijktijdig wordt gebruikt met serotonerge middelen zoals SSRI’s, SNRI’s, triptanen of MAO-remmers.
• Misuse and addiction: Codeïne heeft een erkend potentieel voor misbruik en verslaving, vooral bij personen met een persoonlijke of familiale voorgeschiedenis van middelenmisbruik.

Dit is geen volledige lijst met bijwerkingen. Raadpleeg de door de EMA goedgekeurde productinformatie voor volledige voorschrijfgegevens.

Hoe verkrijgt u Codeine online in Europa krijgen

Codeine phosphate is a receptplichtig geneesmiddel (POM) across all EU-lidstaten. It cannot be legally dispensed without a valid prescription from a licensed medical professional.

Prescrivia operates as a technology intermediary platform: we do not prescribe medicines, employ doctors, or sell medicines. Our platform connects patients with independent EU-registered doctors who can conduct confidential online health assessments.

The process works as follows:

1. Vul een gezondheidsbeoordeling in: Beantwoord een gestructureerde reeks gezondheidsvragen over uw medische geschiedenis, huidige medicatie, de aard en duur van uw symptomen, en eerder gebruik van pijnstillers of opioïdenbevattende medicijnen.
2. Beoordeling door arts: Een onafhankelijke, in de EU geregistreerde arts beoordeelt uw beoordeling. Als Codeïne klinisch geschikt is voor uw situatie, kunnen zij een recept voor de korte termijn afgeven. Als dit niet gepast is, zal de arts alternatieven aanbevelen.
3. Recept en levering: Als er een recept wordt afgegeven, wordt dit doorgestuurd naar een erkende apotheekpartner in de EU, die het geneesmiddel rechtstreeks naar u aflevert en verzendt.

Important: Prescrivia geeft niet aan dat er een recept wordt uitgeschreven. Alle voorschrijfbeslissingen worden onafhankelijk genomen door gekwalificeerde medische professionals op basis van uw individuele klinische omstandigheden.

Belangrijke veiligheidsinformatie

Gebruik niet Codeine if you:

• Are under 12 years of age
• Bent jonger dan 18 jaar en uw amandelen of neusamandelen zijn verwijderd vanwege slaapapneu
• Are breastfeeding
• Are a known ultra-rapid CYP2D6 metaboliser
• Have significant respiratory depression, severe asthma, or chronic obstructive pulmonary disease
• Have paralytic ileus or acute inflammatory bowel conditions
• Are taking or have recently stopped taking MAO inhibitors (within 14 days)

Informeer uw arts before starting Codeine if you have:

• A personal or family history of opioid dependence or substance misuse
• Liver or kidney disease
• Adrenal insufficiency (Addison’s disease)
• Hypothyroidism
• A history of head injury or raised intracranial pressure
• Enlarged prostate or urinary difficulties
• Gallbladder disease or biliary colic

Geneesmiddelinteracties: Codeïne heeft een wisselwerking met alcohol (verhoogde CZS- en ademhalingsdepressie), kalmerende middelen, benzodiazepines, antidepressiva, antipsychotica, andere opioïden en CYP2D6-remmers (zoals bupropion, fluoxetine, paroxetine, die de omzetting van codeïne in morfine verminderen). Vertel altijd alle huidige medicijnen aan uw arts.

Bronnen

Medische informatie op deze pagina is gebaseerd op de volgende bronnen:

• Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Codeine-containing medicinal products — Restricted indications, new contraindications and warnings. EMA/PRAC/384580/2013.
• Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Questions and answers on the use of codeine for pain relief in children. Beschikbaar op: ema.europa.eu
• Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Codeine — Critical Review. Expert Committee on Drug Dependence.
• Derry S, et al. Single dose oral codeine, as a single agent, for acute postoperative pain in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2010.

Deze inhoud wordt periodiek herzien om bijgewerkte klinische richtlijnen weer te geven. Het wordt uitsluitend ter informatie verstrekt en vormt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg voor advies dat relevant is voor uw individuele gezondheidsomstandigheden.